موسیقی باروک - آثار آرکانجلو کورلی و ویوالدی -نویسنده و آموزگار: رابعه رضوی علوی

محل تبلیغات شما محل تبلیغات شما

تاریخ موسیقی باروک - بررسی "فرم سونات" و  مهمترین آثار آهنگسازان این دوره - آرکانجلو کورلی و آنتونیو ویوالدی
نویسنده و آموزگار و گوینده : اینجانب- رابعه رضوی علوی ( عسل)
منبع آموزشی : کتاب درک و دریافت موسیقی - اثر : راجر کیمی ین
سال 2017 ، زمستان 1395 خورشیدی
ایران - تهران
درود بر یاران.
در نوشتارهای پیشین آثار برخی از مهمترین آهنگسازان دوره باروک در موسیقی را مورد تحلیل موسیقایی قرار دادم  و برای درس امروز ، جدا از بررسی مختصر فرم سونات ، آثار کورلی و ویوالدی را مرور خواهیم کرد.
با این توضیح که تمامی آموزشهایم در شکل شنیداری به گویندگی و آموزش اینجانب در آرشیو تابستان 2016 میلادی یکتا کانال رسمی تلگرامم ، قابل شنیدن و فراگیری است .
فرم سونات  باروکی : اصولا سونات به آن گروه از آثار در موسیقی سازی گویند که در چند موومان و غالبا برای 8 ساز نوشته می شود . اما شکل "تریو سونات "نیز ، متداول و مرسوم است چنانکه در ساختار آن ، خطوط ملودی  زیرتر در دو خط با "باسوکنتینوئو " همراه می شود تا اثری را با چهار نوازنده ( و نه 3 نوازنده چنانکه ممکن است از نام تریو برآید) ، با دو ساز دارای صدای زیرتر ( ویلون ، فلوت و ابوا ) و دو ساز برای بخش باسوکنتینوئو ( ارگ یا کلاوسن) و سازی بم چون ( ویلونسل یا باسون ) اجرا کنند . خاستگاه سونات باروک ، نیز چون اپرا، کشور ایتالیاست . با این همه کشورهای دگر همچون آلمان و انگلیس و فرانسه نیز مهمترین جایگاه اجرای سوناتهای این دوره می شوند . نوعی دگر از سونات های موقرانه تر این زمان،"سوناتا داکی یزا" (سونات کلیسایی )  بود و "سوناتا داکامرا"(سونات مجلسی )  که رقص آگین تر و مخصوص موسیقی دربار باروک است.
*****
اما پس از این مقدمه کوتاه ، به شناخت آثار دو تن از مهمترین آهنگسازان این دوره می پردازیم.
نخست - آرکانجلو کورلی
آهنگساز ، ویولونیست ایتالیایی زاده آغاز قرن هجدهم میلادی که بیشینه عمر خود را در رم می گذراند و سرپرست موسیقی در قصر کاردینال اتوبونی بود ، ودر کنار آموزش موسیقی به موسیقی دانان ، راه و رسم تازه و نوینی را در نواختن ساز ویلون بنیان می نهد . او یکی از نخستین کسانی است که برای سازی زهی چون ویلون ، "دوبل نت " و "آکورد" می نویسد ، کاری که تا پیش از او بی سابقه است . همه 60 سوناتش را برای موسیقی سازی خلق کرده است.
از مهمترین آثار کورلی می توان به " تریو سونات در می مینور ، اپوس 3 ، شماره 7 " ( 1689) اشاره کرد که تریوسوناتی برای سازهای "ارگ و ویولونسل" ، نگاشته است که بخش باسوکنتینوئو را اجرا می کنند و خطوط ملودی بالاتر را دو ویلون با نتهای زیرتر نواخته و در گذرهای هنرمندانه و خیره کننده خطوط ملودی اجرایی هر یک از این دو ، و بالاتر یا پایین تر نواختنشان ، نتهایی می آفریند که بخش باس جدا از اجرای خط خویش ، به تقلید ایده هایی که ویلونهای در خطوط بالاتر نواخته ، نیز می پردازد.
موومانهای تریو سونات او از چهار بخشی است : موومان یکم - ضرباهنگی آهسته و موومان دوم : تند تر از آن و دوباره  سومین موومانش آرام است  و موومان واپسین و چهارمش ، شتابان.
 با ضرباهنگی جداگانه ، وزنی متفاوت و نوانسهای دیگرگونه با یک تنالیته همسان و همانند ،  نمونه درخشانی از موسیقی سازی باروک را نمایندگی می کند. 
موومان پرشوکت و شکوهش در آغاز تندایی آرام دارد و موتیف یا جمله مهم آن را با ویلون ، معرفی می کند و بیان می دارد که سازهای دگر پس از آن چگونه باید این خط را تقلید کنند و بنوازند. این گریز و دنبال کردن خطوط مختلف ، را  می توان اینگونه بیان داشت :
ویلون اول در کلید سل با ضرباهنگ 4/4 و نشانه فا دیز: می سیاه - دو سفید در میزان نخست ( با نوانس گراوه) و نتهای سی سفید نقطه دار و لا سیاه در میزان دوم که لا سیاه با خط اتحاد به لا سیاه از میزان سوم پیوسته و در ادامه نتهای سل- فا چنگ و می سفید ، در همین میزان سوم ، به میزان چهارم می رسد که شامل نتهای ر دیز سیاه و سی سفید و لا سیاه است و در پایان سی سفید در میزان پنجم را می نوازد .
ویلون دوم در کلید سل 4/4 با نشانه فا دیز : میزان نخست سکوت گرد ، میزان دوم سکوت سیاه ، می سیاه ، دو اکتاو سفید ، را نواخته و  در میزان سوم ، به نتهای  سی سفید نقطه دار و لا سیاه می رسد که با خط اتحاد به نت لا سیاه از میزان چهارم پیوسته و در ادامه سل و فا چنگ و می سفید را می نوازد تا در میزان پنجم به نت  ردیز سفید ، رسد.
کنتیونوئو را سازهای ویولونسل و ارگ ، 4/4 با نشانه فا دیز در کلید فای خط چهارم ، چنین می نوازند :
 سکوت گرد و زیر آن نتهای می سفید نقطه دار با رقم گذاری 5 و سپس 6  ، فا سیاه با رقم گذاری 65،  و سکوت گرد در میزان دوم و زیر آن نتهای سل سیاه و سل دیز سیاه با رقم گذاری (5) 6 و لا سفید 9 و سپس 8 ؛ و در میزان بعدی ، سکوت سیاه و زیر آن ر دیز سیاه  (5)6 ، و می سیاه  و دو سفید  7  و سپس 6 در میزان سوم و نتهای  سی سیاه  7 دیزه ، می - ر چنگ  6 و لا سفید 7 ، در میزان چهارم و سرانجام سل دیزه سفید در میزان پایانی .
این اثر در موومان دوم  آلگروست  و شتابان و فوگ مانند ، وزن دو تایی تریو سونات را می نوازد و شکل فوگ آن مهمترین خصلت باروکی آن است .
در موومان سوم ، آداجیو بوده ، بس پرشور و احساس به لحنی آوازی می رسد و در وزنی  سه تایی ، از آغاز تا پایان موومان را با سازهای ویلون در محدوده صداهای زیرتر می نوازد تا سرانجام ، در آخرین میزان، ساز ویولونسل ، نتی بم تر را آهسته و  به شکل پایین رونده اجرا کند .
اما موومان پایانی ، بس پرطراوت است . آلگرو بوده و رقص مانند ، در وزنی سه تایی که فرم باینری دارد و بخشهای تکرار شونده   ای - ای - بی - بی ، آن هم اندازه نیست  و بی دو برابر ای است . دگرگونیهای دینامیکی سخت ملایم و دلپذیر ارائه شده اند .
**************
اما آهنگساز بس نام آشنای باروک ، همانا " آنتونیو ویوالدی " است و این ایتالیایی تبار زاده ونیز ، به سال 1678 دیده به جهان موسیقی می گشاید و تا پایان عمر ، و دم بدرود حیات ، سال 1741 ، در فاصله دو قرن هفدهم و هجدهم ، یکی از بی نظیرترین خالقان این زمان به شمار می آید . او ، نخست در کلیسای جامع سان مارکو، نزد پدرش ، ساز ویلون می آموزد . به "کشیش سرخ مو" نیز در این دوره ، شهرت دارد . دانستیم او یکی از معدود آهنگسازانی است که در یتیم خانه ها به دختران جوان مدرسه "پی یتا " ساز ویلون ، می آموزاند و نیز سرپرست و آهنگساز و رهبر ارکستر این مدرسه نیز هست . همین گروه زنانه او یکی از بهترین ارکسترهای ایتالیا به شمار می آمد .او یکی از عالی ترین نوازندگان ویولون است تا بدانجا که باخ بزرگ ، برخی کنسرتوهایش را برای اجرای دگر سازها نیز ، تنظیم می کند .
بیش از 450 "کنسرتو گروسو "  و "کنسرتو سولو " آفریده است . اصولا کنسرتو سولو به آثاری گفته می شد که برای نوازنده سولو ( تکنواز) و ارکستر خلق می شد . مهارت شگفت انگیز او استفاده از همه رنگهای صوتی در تمامی سازها ، و ویلون در کنار آنهاست . می توان از "کنسرتوهای او برای سازهایی چون  فلوت ، پیکولو و ویولونسل و نیز ، سازهای باسون ، ماندولین " ، یاد کرد. ضرباهنگ شتابان در موومانهای تند ، تم هایی دلنوا ، و نیز ملودیهای عاشقانه و تغزلی تر در موومان های آرام و کندتر ، به آریاهای اپرایی ، همانند است .
مهمترین و مشهورترین و بی مثال ترین اثر ویوالدی را "بهار " می دانند که "کنسرتو  برای ویلون و ارکستر زهی " بوده  و زیباترین آفریده  از "چهار فصل  " او به شمار می آید . "اثر بهار ، زیباترین کنسرتو ویوالدی"  را در نوشتار آینده بررسی خواهم کرد .
نیز ، مقدمه ای بر زندگی و آثار ، اصلی ترین  و پر اهمیت ترین آهنگساز باروک یعنی " یوهان سباستین باخ " خواهم نگاشت . در تمامی چند نوشتار  پیش رو، به تحلیل  آثار موسیقایی باخ ، خواهیم پرداخت.            
نسخه صوتی تمامی این درسها را به آموزش و نویسندگی و گویندگی ، اینجانب ، رابعه رضوی علوی ( عسل ) ، در یکتا کانال رسمی تلگرامم بشنوید :
rabeahrazaviofficial@
rabeahrazavi@

مشخصات

  • منبع: http://vocalistmezzosoprano.persianblog.ir/post/41
  • کلمات کلیدی: سیاه ,میزان ,موسیقی ,ویلون ,سونات ,موومان ,تریو سونات ,میزان چهارم ,سفید نقطه ,خطوط ملودی ,موسیقی سازی
  • در صورتی که این صفحه دارای محتوای مجرمانه است یا درخواست حذف آن را دارید لطفا گزارش دهید.

تبلیغات

محل تبلیغات شما
محل تبلیغات شما

آخرین مطالب

آخرین ارسال ها

عکس آقای خامنه ای